العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)
379
بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)
درختى است در آتش كه شخص بد اخلاق شاخهاى از آن را گرفته و اين درخت او را بسوى آتش خواهد برد . 62 - روضه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود حسن خلق نصف دين است و به حضرت عرض شد بهترين چيزى كه به مسلمان داده شده چيست ؟ فرمود حسن خلق و فرمود . در عالم رويا مردى را ديدم در حالى كه بر زانويش نشسته و ميان او و رحمت الهى حجاب و پرده هست در اين هنگام حسن خلق او آمد و دست او را گرفت و او را داخل در رحمت الهى نمود ( البته اين تمثيل است كه اگر شخص خوش اخلاق نواقصى داشته باشد بالاخره اصلاح خواهد شد ) . 63 - تنبيه الخاطر . شخصى خدمت رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله رسيد و روبروى حضرت قرار گرفت . سؤال كرد دين چيست ؟ فرمود حسن خلق . سپس از طرف راست حضرت آمد عرض كرد دين چيست ؟ فرمود حسن خلق . از طرف چپ آمد عرض كرد دين چيست ؟ فرمود حسن خلق . از پشت سر حضرت آمد عرضه داشت دين چيست ؟ حضرت برگشت به طرف او و فرمود آيا دين را نمىفهمى ؟ دين اين است كه غضب و خشم نكنى . و بحضرتش عرض شد شومى در چيست ؟ فرمود زشتخوئى . و شخصى از حضرتش تقاضاى توصيه و موعظه نمود . فرمود از خدا بپرهيز هر جا كه هستى . عرض كرد بيشتر بفرمائيد فرمود دنبال گناه عمل نيكى انجام بده تا او را از بين ببرد . عرض كرد بيشتر بفرمائيد فرمود با مردم خوشاخلاق و خوشبرخورد باش . و از حضرت سؤال شد چه عملى بهترين اعمال است ؟ فرمود حسن خلق . و فرمود خداوند خلقت و اخلاق كسى را زيبا و خوب قرار نداده مگر اينكه او را از آتش محفوظ فرموده است . و به حضرت عرض شد فلان زن روزها را روزه ميگيرد و شب هم بعبادت مىپردازد ولى بداخلاق است و با زبان همسايهها را اذيت مىكند فرمود خيرى در او نيست و او اهل دوزخ است و فرمود شما با مال و ثروت خود مردم را بآسايش و راحتى نميرسانيد پس با چهرهء باز و اخلاق خوب مردم را در آسايش قرار دهيد و جرير بن عبد اللَّه گويد رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله به من فرمود . خداوند خلقت و قيافه تو را نيكو آفريده تو هم اخلاقت را نيكو كن . ابن عباس گويد حضرت فرمود سه چيز است كه اگر اينها و يا لا اقل يكى از اينها در كسى نباشد باعمال و عبادتش اعتنائى مكن 1 - تقوى و پرهيزى كه او را از معصيت الهى باز دارد 2 - و يا حلم و بردبارى كه نادان و احمق را از خود دور كند 3 - يا اخلاق خوشى كه در جامعه زندگى كند . امير مؤمنان عليه السّلام فرمود . حسن خلق در سه چيز و با مراعات آنها است 1 - اجتناب از حرام 2 - دنبال حلال بودن 3 - توسعه در امور خانواده و بعضى از عرفا و يا معصومين گفتهاند اخلاق اين است كه انسان هدف و انگيزهاى جز خدا نداشته باشد . 64 - اختصاص . رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرموده اخلاق عطايا و بخششهائى است